عمل لاپاراسکوپی تکنیکی از جراحی های کم تهاجم است به این معنا که برای اجرای عمل جراحی برش های کوچیکتری نیاز است و این موجب می شود زخم شما زودتر بهبود یافته و خطر ابتلا به بیماری های عفونی را کاهش دهد.
لاپاراسکوپی جراحی دو کاربرده است چرا که می تواند همزمان هم برای تشخیص بیماری و هم برای درمان بیماری شما به کار رود. عمل لاپاراسکوپی کمک می کند تا پزشک بدون باز کردن کامل شکم شما و انجام جراحی باز وضعیت شما را بررسی و یا برای برطرف کردن بیماری شما اقدام کند. ابزار لاپاراسکوپی لوله ای طولانی و باریک است که دارای دوربینی با وضوح بالا و نور شدید می باشد تا بتواند از طریق ورود به حفره ی شکمی همانطور که حرکت می کند تصاویر داخل شکم و لگن را بر روی مانیتور برای پزشک بفرستد.

تفاوت جراحی باز با لاپاراسکوپی چیست؟

جراحی باز

تفاوت بارز لاپاراسکوپی با جراحی باز در نوع برش هایی که در حین عمل ایجاد می شود. در جراحی باز برای آنکه دکتر دید کافی برای عمل داشته باشد برشی به اندازه ۶ تا ۱۲ اینچ روی شکم فرد ایجاد می کنند در حالی که در جراحی لاپاراسکوپی فقط یک تا ۳ برش کوچک نیم تا یک سانتی متری بوجود می آید که به سرعت قابل بهبود است و نیاز به بستری شدن طولانی مدت بیمار نیست. در این جراحی برش های کوچک به معنی این است که مدت زمان لازم برای بازیابی بسیار کوتاه بوده و بهبودی سریع اتفاق می افتد. در بیشتر موارد بیماران می توانند حداکثر پس از مدت یک هفته بعد از جراحی به فعالیت های طبیعی خود باز گردند چرا که درد پس از عمل کاهش و زخم های کوچک بهبود یافته است.
همچنان که ذکر کردیم مهم ترین تفاوت این دو روش جراحی، زخم های کوچکتر در لاپاراسکوپی است.
از آنجایی که زخم ها کوچکتر هستند و عمل دقیق تر انجام شده لذا درد بیمار بسیار کمتر است
۲۰ درصد از جراحی های باز داری فتق هستند در حالی که در جراحی با لاپاراسکوپ این اتفاق نادر است.
به دلیل تمامی موارد گفته شده عوارض پس از عمل بیمار بسیار کم است و بیمار خیلی سریع تر در حدوده ۲ تا ۳ روز بعد میتواند به فعالیت های عادی خود برگردد.

عمل لاپاراسکوپی چگونه انجام می شود؟

 

عمل لاپاراسکوپی بوسیله ی دستگاه لاپاراسکوپ که دوربینی متصل بر روی آن وجود دارد برای مشاهده ی اعضا داخلی شکم و لگن، تحت شرایط بیهوشی عمومی انجام می شود. پس از ایجاد برش و ورود دستگاه لاپاراسکوپ، گاز دی اکسید کربن یا گاز اکسید نیتروژن در حفره ی شکمی منتشر می کنند تا مشاهده دستگاه های داخلی بدن راحت تر شود. گاز کمک می کند دیواره های شکمی از دستگاه های داخلی بدن جدا شود و در پایان مراحل عمل دستگاه برداشته، گاز تخلیه شده و برش ها را می بندند.

لاپاراسکوپی برای تشخیص و درمان چه مواردی از مشکلات افراد به کار می رود؟

این نوع از عمل جراحی معمولا در زمانی که دیگر روش های تشخیص و درمان بازدهی مناسبی ندارند، اغلب برای یافتن و تشخیص منبع درد های لگنی و شکمی استفاده می شود. خوبی این روش آن است که علاوه بر توانایی تشخیص این روش؛ تقریبا در تمامی مراحل عمل اگر مشکلی بوجود بیاید به سرعت و راحتی قابل درمان است لذا امنیت بالاتر و خطر کمتری دارد.

از جمله کاربرد های لاپاراسکوپی میتوان موارد زیر را نام برد:

  • بررسی مشکلات ناباروری در زنان
  • بررسی آسیب دیدگی های ناشی از بافت آندومتریوز
  • حاملگی خارج از رحم را میتوان به کمک این روش با میزان آسیب کمتر اجرا کرد
  • برای یافتن و برداشتن چسبندگی ناشی از بافت های اسکار این روش بسیار کارآمد است
  • سرطان اندام های داخلی مانند سرطان کبد و پانکراس را میتوان تشخیص داد و جراحی لاپاراسکوپی را برای بعضی از سرطان های کولورکتال اجرا کرد.
  • اگر کیست های تخمدان زنان قابل درمان نباشند آنها را با این روش بر می دارند
  • برای درمان کردن اختلالات کف لگنی مانند بی اختیاری ادرار و پرولاپس ارگان لگن نیز این روش کاربرد دارد.
  • کیسه صفرا و آپاندیس فرد را در صورت بیمار بودن این اندام ها می توانند با کمک این روش بردارند.

لاپاروسکوپی یک روش نسبتا نو در جراحی است که از سال 1900 پا به عرضه گذاشت و از آن زمان تا اکنون پیشرفت بسیار چشمگیری در تمام رشته های جراحی داشته است. در این روش وسیله باریکی بنام لاپاروسکوپ از طریق ایجاد برش کوچکی وارد بدن شده و امکان مشاهده و در صورت لزوم عمل جراحی را بدون نیاز به ایجاد برشزرگ فراهم می آورد. امروزه شعار دنیای جراحی انجام عملهای بزرگ از طریق برش‌ های کوچک می باشد.

مزایای عمل لاپاروسکوپی

  • لاپاراسکوپی زمان بهبودی کوتاهتری نسبت به جراحی باز دارد.
  • بیمار می تواند زودتر مرخص شده و در منزل استراحت کند.
  • زخم های کوچکتری در بدن بیمار ایجاد می شود.
  • احتمال عفونت بسیار کمتر است.

برخی دلایل لاپاراسکوپی تشخیصی

عبارتند از :

  • درد ناگهانی
  • لگن ناباروری بدون
  • علت سابقه عفونت لگن

بیماریهایی که با استفاده از لاپاراسکوپی رحم و تخمدان تشخیص داده می شوند. عبارتند از :

  • آندومتریوز
  • فیبروئید رحم
  • کیست تخمدان یا تومورهای آن
  • حاملگی خارج از رحم
  • آبسه لگن یا کبد
  • چسبندگی لگن
  • ناباروری
  • بیماری التهابی لگن
  • سرطان دستگاه تناسلی

برخی از انواع موارد درمانی لاپاراسکوپی

عبارتند از:

  • هیسترکتومی یا برداشتن رحم
  • برداشتن تخمدانها
  • بر داشتن کیست تخمدان
  • برداشتن میوم
  • مسدود کردن جریان خون
  • به فیبروم
  • درمان حاملگی خارج رحم
  • تخریب بافت
  • آندومتر که درمانی برای
  • آندومتریوز است و یا خارج کردن اندومتریوز
  • از بین بردن چسبندگی
  • بستن لوله ها
  • باز کردن لوله هایی که قبلاً بسته شده

قبل از عمل لاپاراسکوپی باید اقدامات زیر انجام شود‌:

  • بسته به نوع جراحی ،اقدامات قبل عمل ممکن است تا حدی متفاوت باشد.
  • معمولا پزشک آزمایش ، سونوگرافی و در مواردی ام آر آی درخواست میکند.
  • بین ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتایی قبل عمل لازم است.
  • در صورت مصرف دارو ، مواد مخدر و حتی مکمل های بدون نسخه ، پزشک خود را مطلع کنید . شاید لازم باشد قبل از جراحی آنها را متوقف کنید.
  • بعد از جراحی یک همراه داشته باشید و تا رفع کامل تأثیرات بیهوشی بعد از عمل رانندگی نکنید.

laprascopy

عمل لاپاراسکوپی چگونه انجام میشود؟

در بیشتر موارد این عمل تحت بیهوشی کامل انجام می شود.

برای دور نگه داشتن جدار شکم از اندامها و کاهش خطر آسیب اندام ها، شکم به وسیله یک سوزن کوچک با گاز دی اکسید کربن پر می شود‌.

لاپاراسکوپ از طریق یک برش کوچک در ناف ،وارد بدن می‌شود و تصاویری روی صفحه مانیتور مشاهده می شود.

پزشک ابتدا جهت تشخیص، اندام های داخلی را ارزیابی می کند.

در صورت لزوم و صلاحدید پزشک عمل جراحی انجام می شود.

در صورت نیاز به عمل جراحی برش های دیگری نیز ایجاد می شود.

سپس ابزار جراحی از طریق این برش ها وارد بدن می شوند.
گازی که وارد شکم شده بود و ابزارهای جراحی پس از اتمام عمل از بدن خارج می شوند.

برشها بخیه می شوند و بیمار وارد دوره بهبود می شود.

عمل جراحی لاپاروسکوپی در هر زمانی بعد از تشخیص قابل انجام است ، هر چند در مواردی طی هفته ی اول بعد از پریود توصیه میشود.

مدت زمان این عمل بسته به نوع عمل و مهارت پزشک متخصص از نیم ساعت برای تشخیص تا چند ساعت برای جراحی های وسیع طول می کشد ولی بطور متوسط یک تا دو ساعت طول میکشد.

یکی از روش هایی که در تشخیص ناباروری انجام می شود لاپاراسکوپی است.

در این عمل چسبندگی، بیماری آندومتریوز، انسداد لوله ها ، کیست تخمدان و ….که هر یک می تواند دلیل بر ناباروری فرد باشد تشخیص و درمان می‌شود.

هزینه انجام عمل لاپاراسکوپی بسته به شرایط بیمه بیمار، نوع بیمارستان و نوع عمل بیمار متفاوت است. این عمل شامل خدمات بیمه ای نیز می باشد.

عوارض بعد از عمل لاپاراسکوپی بسیار نادر می باشد با این حال این عوارض عبارتند از :

  • آسیب پوستی
  • عفونت مثانه
  • آسیب به عروق خونی، مثانه، روده و دیگر ساختار لگن
  • آسیب عصبی
  • لخته شدن خون
  • مشکلات ادرار

عوارض لاپاروسکوپی در موارد زیر تشدید می شود:

  • جراحی قبلی شکم
  • چاقی
  • لاغری بیش از حد
  • اندومتریوز شدید
  • عفونت لگن
  • بیماری مزمن روده

عمل برداشتن غده تیروئید

اگر به عللی همه‌با عمل غده تیروئید ، غده تیروئید برداشته شود بیمار ناگزیر به استفاده از هورمون جایگزین تیروئید تا پایان عمر است، بنابراین افراد بایستی مراقب بزرگی غده تیروئید در ناحیه جلوی گردن باشند و در صورت مشاهده بزرگی مشهود غده تیروئید باید به پزشک مراجعه کنند.

با اینکه بزرگی تیروئید به راحتی قابل مشاهده است، در وضعیت طبیعی به هنگام بلع جابه‌جایی غده تیروئید قابل مشاهده نیست اما به دنبال بزرگ شدن غده تیروئید در هنگام بلع جابه جایی غده تیروئید زیر پوست دیده می‌شود که این یک یافته غیر طبیعی است و باید توسط پزشک معاینه شود.

ندول‌های تیروئیدی برجستگی در بافت غده تیروئید می باشد که ممکن است تعداد ندول‌ یک یا بیشتر باشد و برحسب آنکه، به‌ هنگام اسکن تیروئید، ماده رادیواکتیو را جذب کند به انواع گرم و سرد تقسیم می‌شود.

ندول‌ گرم هورمون تیروئید ترشح می‌کنند اما ندول سرد که ماده رادیو اکتیو را جذب نمی‌کند، غیرفعال است و ترشح هورمون هم ندارد.

با این‌که گاهی یک ندول گرم خودکار شده از مهار خارج می‌شود و بسیار بیشتر از ترشح طبیعی غده تیروئید هورمون ترشح می‌کند، در این‌صورت به آن ندول داغ یا HOT گفته می‌شود و فرد به علائم پرکاری تیروئید دچار می‌شود.

ندول تیروئید تجمع غیرعادی سلول‌های تیروئید در یک ناحیه از غده تیروئید می باشد که ندول تیروئید از جنس بافت تیروئید است و عوامل مختلفی سبب ایجاد آن می‌شود که خارج از اراده و دخالت بیمار است.

جراحان عمومی مهم‌ترین نگرانی در خصوص ندول‌های تیروئید را سرطانی شدن آنها می دانند که پس از تشخیص وجود ندول در غده تیروئید متخصص غدد مجموعه‌ای از اقدامات تشخیصی را برای شناسایی تغییرات بدخیمی انجام می‌دهد چرا تشخیص سرطانی بودن ندول تیروئید از طریق معاینه ساده معمولا امکانپذیر نیست.

نمونه‌برداری سوزنی FNA  مهم‌رین روش تشخیصی ندول‌های می باشد که این نمونه برای بررسی به آزمایشگاه آسیب‌شناسی ارسال می‌شود. در ندول‌های سرطانی بسیار کوچک برداشتن همان سمت درگیر تیروئید کفایت می‌کند، اما اگر اندازه ندول سرطانی از حد معینی بزرگتر باشد کل تیروئید برداشته می‌شود زیرا بر اساس آمارها دیده شده در این موارد ممکن است در سمت مقابل هم ندول‌ سرطانی میکروسکوپی که در معاینه یا تصویربرداری پیدا نمی‌شود وجود داشته باشد.

عمل تیروئید و پاراتیروئید

غده تیروئید در ناحیه گردن و جلوی نای قرار گرفته است که دو قسمت راست و چپ دارد. این غده هورمون تیروئید را ترشح می‌کند که در کنترل سوخت و ساز بدن مؤثر است. افزایش هورمون تیروئید، پُرکاری تیروئید نامیده می‌شود که منجر به بروز علایمی مانند تپش قلب، لرزش دست‌ها، بیرون زدگی چشم‌ها و افزایش اشتها و اضطراب می‌گردد. کاهش ترشح هورمون تیروئید نیز باعث کاهش اشتها، کاهش فعالیت بیمار، بی‌حوصلگی و اِدم پاها می‌گردد.

بیمارانی که دچار پُرکاری تیروئید، ندول‌های تیروئید، گواتر ساده، گواتر مولتی ندولر و بدخیمی‌های تیروئید هستند، در صورت لزوم جهت انجام جراحی به فوق تخصص غدد ارجاع داده می‌شوند. جراحی تیروئید به خصوص در بدخیمی‌های تیروئید مؤثر است.

خوشبختانه برخلاف تومورهای بدخیم در دیگر نقاط بدن، شایع‌ترین نوع تومور بدخیم تیروئید که کانسر پاپیلری است در صورت تشخیص به موقع و انجام جراحی دقیق، کاملاً درمان می‌شود و بیمار می‌تواند به زندگی طبیعی خود ادامه دهد.

قبل از عمل جراحی تیروئید

  • جراح خود را از داروهایی که مصرف می‌کنید، مطلع سازید.
  • در صورت داشتن حساسیت دارویی و یا سابقه هر نوع بیماری در خانواده، پزشک جراح و متخصص بیهوشی را در جریان قرار دهید.
  • وضعیت تیروئید شما باید نرمال باشد. در صورت پُر کاری تیروئید لازم است ابتدا تحت درمان قرار بگیرید تا شرایط انجام جراحی برای شما فراهم گردد.
  • حداقل یک هفته قبل از جراحی، مصرف آسپرین را متوقف کنید.
  • بیمارانی که تحت درمان داروهای فشار خون و ایندرال هستند، لازم است مصرف داروی خود را تا صبح روز عمل ادامه دهند.
  • کشیدن سیگار را به حداقل برسانید.
  • قبل از مراجعه، دوش بگیرید و موهای گردن و صورت را بتراشید.
  • در تاریخ تعیین شده، جهت بستری شدن به پذیرش بیمارستان مراجعه کنید.
  • عمل جراحی بسته به شرایط بیمار، همان روز یا روز بعد از بستری انجام می‌شود.
  • قبل از رفتن به اتاق عمل، کلیه زیور آلات، وسایل فلزی و تزئینی را از خود جدا کنید.

روز انجام عمل تیروئید

در روز عمل تیروئید، علایم حیاتی شامل نبض، فشار خون، تعداد تنفس و دمای بدن شما ثبت خواهد شد. در روز جراحی نمی‌توانید از راه دهان غذا بخورید و در صورت لزوم مایع وریدی برای شما تجویز می‌شود.

بعد از  عمل

پس از عمل تیروئید تا رسیدن به هوشیاری کامل، مایعات و داروهای مورد نیاز شما به صورت وریدی تزریق می‌شود.

با بررسی وضعیت عمومی شما، طبق دستور پزشک می‌توانید نوشیدن مایعات و رژیم غذایی معمولی را شروع کنید.

نکات بعد از عمل

  • در صورت بروز علایم زیر، سریعاً پرستار بخش را مطلع کنید.
  • احساس تنگی نفس و خفگی در ساعات اولیه پس از عمل
  • بروز کرختی دور لب و گِزگِز شدن انگشتان
  • احساس کمی درد در ناحیه جراحی شده امری طبیعی است. شما باید بتوانید به راحتی نفس بکشید، سرفه کنید، حرکت داشته باشید و غذا بخورید.

نکات بعد از ترخیص

  • معمولاً ۳-۱ روز بعد از جراحی مرخص خواهید شد. در صورت نیاز به گواهی پزشکی، آن را قبل از ترخیص و از پزشک معالج مطالبه کنید. یک هفته بعد از عمل می‌توانید به کار خود بازگردید.
  • هنگام ترخیص برای شما نسخه‌ای تجویز می‌شود که طبق نظر جراح شامل مسکن، آنتی‌بیوتیک و گاهی هورمون است.
  • هنگام ترخیص، از زمان و مکان ویزیت توسط جراح خود، اطلاعات لازم را کسب نمایید.
  • یک هفته بعد از عمل، به جراح خود مراجعه نمایید.
  • برای ادامه درمان لازم است نتیجه پاتولوژی نمونه تیروئید شما، توسط پزشک جراح و متخصص غدد داخلی مورد بررسی قرار گیرد.

محل برش در جراحی تیروئید

بر اساس نوع عمل جراحی تیروئید و وسعت بیماری، برشی افقی به طول ۸-۴ سانتیمتر در قسمت تحتانی گردن ایجاد می‌شود. بعد از جراحی، این برش به مدت ۷۲ ساعت پانسمان خواهد شد که استحمام پس از این مدت، بلامانع است.

کشیدن بخیه‌ها نیز معمولاً ۷-۵ روز بعد از جراحی انجام خواهد شد. در مواردی که از چسب‌های زیبایی استفاده شده است، به مرور با استحمام، چسب‌ها جدا می‌شود.

معمولاً ۲۴-۱۲ ساعت بعد از عمل تیروئید، شما اجازه خارج شدن از بستر و راه رفتن را خواهید داشت مگر اینکه پزشک دستور استراحت مطلق داده باشد.

دراز کشیدن به مدت طولانی، روند بهبود شما را کُند می‌کند. در صورتی که به تنهایی نمی‌توانید موقعیت خود را تغییر دهید، از پرستار کمک بگیرید. همچنین در صورت نیاز به راه رفتن می‌توانید از پرستار کمک بخواهید.

عوارض عمل تیروئید

  • عمل تیروئید باید توسط جراحانی صورت گیرد که انجام این عمل، جزء اعمال روزانه آن‌ها محسوب می‌شود. در این صورت احتمال بروز عوارض پس از جراحی که شامل آسیب به عصب لارنژیال، خونریزی بعد از عمل و کاهش کلسیم خون است، به حداقل خواهد رسید.
  • در صورت انجام عمل توسط جراحان متبحر، احتمال آسیب به عصب کمتر از یک درصد گزارش شده است. دکتر فنایی در بیمارستان عرفان، جراحی تیروئید را با استفاده از دستگاه Nerve-Stimulator و از طریق مانیتورینگ اعصاب صوتی انجام می‌دهند که این امر باعث حفظ عصب و عدم آسیب به غدد پاراتیروئید می‌گردد.
  • دستگاه Nerve-Stimulator شامل لوله‌های تراشه مخصوص با دو الکترود است که هنگام بیهوشی، در کنار طناب‌های صوتی بیمار قرار می‌گیرند. همچنین یک دستگاه مخصوص مانیتورینگ دارد که از طریق آن، جراح می‌تواند به خوبی عصب را حین انجام عمل شناسایی کند.
  • این دستگاه به هیچ وجه جایگزین چشم جراح نمی‌شود بلکه تأیید کننده محل قرارگیری عصب صوتی و هدایت کننده جراح حین جراحی است. نکته قابل توجه این است که با استفاده از آن، احتمال آسیب رساندن به پاراتیروئید نیز کاهش می‌یابد.
  • استفاده از دستگاه Nerve-Stimulator به خصوص در اعمال جراحی تیروئید که برای چندمین بار ضرورت می‌یابد، به مراتب مفیدتر خواهد بود مانند عود کردن گواتر و یا کانسرهای تیروئید که نیاز به عمل جراحی مجدد دارند.
  • کاهش کلسیم خون بعد از جراحی‌های دو طرفه تیروئید، در ۵۰ درصد موارد مشاهده شده است که معمولاً طی چند هفته بهبود می‌یابد.